Thông tin lý luận Thông tin lý luận
Vai trò của các tổ chức Đảng trong xây dựng đoàn kết thống nhất

 

 

Trong các thời kỳ khác nhau của cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn quan tâm xây dựng và củng cố sự đoàn kết thống nhất trong Đảng. Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ rõ đoàn kết thống nhất trong Đảng: “Đó là sự thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức, thống nhất ý chí và hành động dựa trên đường lối cách mạng đúng đắn và những nguyên tắc tổ chức của đảng vô sản[1]. Đảng ta  xác định đoàn kết thống nhất là một nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng, là sinh mệnh của Đảng, là vấn đề sống còn của cách mạng. Có thể thấy, các tổ chức Đảng có vai trò quan trọng trong việc xây dựng khối đoàn kết thống nhất.

1. Đoàn kết thống nhất trong Đảng từ những chỉ dẫn của Mác, Ăngghen, Hồ Chí Minh

Mác và Ăngghen rất quan tâm đến xây dựng khối đoàn kết thống nhất trong đảng cách mạng của giai cấp công nhân. Trong “Điều lệ tạm thời Hội liên hiệp công nhân quốc tế” viết vào năm 1864, hai ông khẳng định: “Sự thành công của phong trào công nhân trong mỗi nước chỉ có thể được bảo đảm bằng sức mạnh của sự thống nhất và sự có tổ chức[2]”. V.I. Lênin đặc biệt quan tâm tới việc xây dựng khối đoàn kết thống nhất vững chắc trong Đảng. Người cho rằng sự đoàn kết thống nhất trong Đảng bắt nguồn từ bản chất giai cấp công nhân của Đảng và đó nguồn sức mạnh vô địch và vô tận của Đảng. Tại Đại hội Đảng Cộng sản Nga (b) lần thứ X năm 1921, Lênin đã khởi thảo nghị quyết đòi khai trừ ngay lập tức ra khỏi Đảng những kẻ gây chia rẽ, bè phái. V.I. Lênin đã chỉ rõ: “Vũ khí mạnh nhất của giai cấp vô sản để đấu tranh cho cách mạng xã hội chủ nghĩa là sự thống nhất của mình[3]”. Khi sự đoàn kết thống nhất trong Đảng bị phá vỡ sẽ gây tổn thất nghiêm trọng mà còn là cực kỳ nguy hiểm cho Đảng.

 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần bàn về đoàn kết thống nhất trong Đảng và thường nhấn mạnh, đoàn kết thống nhất trong Đảng có nghĩa là trong Đảng không có tình trạng “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”; Đảng tuy nhiều người nhưng khi tiến đánh chỉ như một người; trong Đảng không có tình trạng kèn cựa địa vị, nói xấu lẫn nhau. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, đoàn kết thống nhất là nguồn gốc của sức mạnh, là then chốt của thành công. Trong Di chúc của mình, Người căn dặn: “Từ Trung ương đến chi bộ cần giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình”[4]. 

2. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về đoàn kết thống nhất trong Đảng

Trong các văn kiện của Đảng, từ rất sớm, Đảng Cộng sản Việt Nam yêu cầu mỗi đảng viên của Đảng phải luôn thấm nhuần nguyên tắc đoàn kết thống nhất. Đại hội IX của Đảng ghi rõ: “Từng đảng bộ giữ vững sự đoàn kết thống nhất trong tập thể lãnh đạo. Đối với những cấp ủy, tổ chức Đảng vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, cán bộ lãnh đạo độc đoán, chuyên quyền, kéo bè, kéo cánh, gây mất đoàn kết nội bộ, cấp ủy cấp trên phải chỉ đạo kiểm điểm làm rõ đúng sai, xử lý nghiêm những người có khuyết điểm[5]”. Những năm gần đây, trước những tác động ngày càng khốc liệt của kinh tế thị trường, một bộ phận cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cấp cao có xu hướng chạy theo chủ nghĩa cá nhân; một số tổ chức Đảng có biểu hiện mất đoàn kết nội bộ, chưa tôn trọng và thực hiện chưa đúng nguyên tắc tập trung dân chủ. Việc tự phê bình và phê bình có nơi trở nên hình thức, có nơi bị lợi dụng để đấu đá, hạ bệ lẫn nhau. Bên cạnh đó, những biểu hiện cơ hội chủ nghĩa, “lợi ích nhóm”, tính cục bộ địa phương có nơi đã xuất hiện và phá hoại sự đoàn kết thống nhất trong Đảng.

Từ khi thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” và Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII “về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ”, vấn đề xây dựng khối đoàn kết thống nhất trong Đảng ngày càng được quan tâm. Trong các Nghị quyết này, Đảng Cộng sản Việt Nam đặc biệt quan tâm đến việc đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu đối với việc giữ vững sự đoàn kết thống nhất trong tổ chức Đảng và trong các cơ quan, đơn vị.

Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về tổng kết việc thi hành Điều lệ Đảng khóa XI và đề xuất bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng khóa XI (tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng) đã khẳng định: “Việc xây dựng quy chế làm việc của các cấp uỷ, tổ chức đảng được chú ý đổi mới cả về hình thức và nội dung. Tính cụ thể hoá trong các quy định về nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ công tác; trách nhiệm của tập thể, cá nhân và người đứng đầu các cấp uỷ, tổ chức đảng bước đầu được xác định rõ. Trong quá trình hoạt động, đa số cấp uỷ, tổ chức đảng đã bám sát quy chế làm việc, thường xuyên điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với tình hình thực tế, thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy được vai trò của tập thể và trách nhiệm cá nhân, giải quyết tốt mối quan hệ giữa cấp uỷ với chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội; tạo sự đồng thuận của xã hội (…). Nội dung tự phê bình, phê bình ở các cấp uỷ, tổ chức đảng được thực hiện nghiêm túc, thẳng thắn, chân thành, qua đó đã phát huy được ưu điểm, khắc phục những hạn chế, thiếu sót, khuyết điểm của tập thể và của cán bộ, đảng viên, tạo sự đoàn kết, thống nhất trong nội bộ Đảng. Quy chế nêu gương của cấp uỷ viên do Ban Bí thư ban hành đã bước đầu phát huy tác dụng, đi vào cuộc sống[6]”.

Văn kiện Đại hội XII của Đảng đã thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, yếu kém của đoàn kết thống nhất trong Đảng: “Tình trạng nói không đi đôi với làm, nói ít làm nhiều chậm được khắc phục[7]”.Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về tổng kết việc thi hành Điều lệ Đảng khóa XI và đề xuất bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng khóa XI (tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng) đã chỉ rõ những hạn chế này: “Còn tình trạng dân chủ hình thức, thống nhất một chiều, thiếu sự tranh luận, thảo luận thấu đáo hoặc hiểu không đúng nguyên tắc này, dẫn đến mất đoàn kết nội bộ ở một số nơi[8]”. Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII “về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ” cho rằng, một trong những nguyên nhân đó là: “Nguyên tắc tập trung dân chủ ở nhiều nơi bị buông lỏng; nguyên tắc tự phê bình và phê bình thực hiện không nghiêm, chưa có cơ chế để bảo vệ người đấu tranh phê bình[9]”.

Các nguyên nhân đã được chỉ ra rất cụ thể. Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” chỉ rõ: “Các nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình ở nhiều nơi vừa bị buông lỏng trong thực hiện, vừa chưa được quy định cụ thể để làm cơ sở cho công tác kiểm tra, giám sát. Việc nghiên cứu, sửa đổi, ban hành cơ chế, chính sách, pháp luật thích ứng với quá trình vận hành của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa chưa kịp thời; nhiều văn bản quy định thiếu chế tài cụ thể. Đánh giá, sử dụng, bố trí cán bộ còn nể nang, cục bộ; chưa chú trọng phát hiện và có cơ chế thật sự để trọng dụng người có đức, có tài; không kiên quyết thay thế người vi phạm, uy tín giảm sút, năng lực yếu kém[10]”.

Đại hội XII của Đảng đã chỉ ra những nguyên nhân của hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng Đảng bao gồm rất nhiều nguyên nhân khác nhau từ tư duy về công tác xây dựng Đảng chậm đổi mới; việc tổ chức thực hiện nghị quyết, chủ trương về xây dựng Đảng chưa nghiêm; nhiều cấp ủy và người đứng đầu chưa quan tâm đầy đủ đến công tác xây dựng Đảng…Đặc biệt, Đại hội đã chỉ ra nguyên nhân của những hạn chế trong việc thực hiện đoàn kết thống nhất chính là: “Nhận thức chưa đầy đủ và sâu sắc, có mặt chưa rõ, chưa thống nhất một số vấn đề quan trọng ở tầm quan điểm, chủ trương[11]”.

3. Phát huy vai trò của các tổ chức Đảng trong xây dựng đoàn kết thống nhất

Các tổ chức Đảng có vai trò quan trọng trong việc xây dựng đoàn kết thống nhất. Để xây dựng đoàn kết thống nhất trong Đảng cần thực hiện tốt các giải pháp:

Một là, các cấp ủy và mỗi đảng viên cần nêu cao tinh thần gương mẫu, trách nhiệm trong công việc và lối sống trên tinh thần đồng chí thương yêu lẫn nhau. Thực hiện tốt tự phê bình và phê bình trên tinh thần giúp nhau cùng tiến bộ.

Hai là, xây dựng đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn, tạo sự thống nhất về chính trị, tư tưởng, bởi đây là cơ sở quan trọng nhất để xây dựng đoàn kết thống nhất trong Đảng.

Ba là, xây dựng và ban hành các quy định cụ thể về cơ chế tổ chức, quy chế làm việc rõ ràng. Thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình. Tăng cường giáo dục đạo đức cách mạng, chăm lo củng cố tình đồng chí trong Đảng, chống chủ nghĩa cá nhân.

Bốn là, lựa chọn, bố trí người đứng đầu có đủ phẩm chất, năng lực, có vai trò tiền phong, gương mẫu. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền phải thực sự công bằng, công tâm trong xử lý công việc, phải thực sự là trung tâm quy tụ, đoàn kết của tổ chức Đảng, của tập thể cơ quan, đơn vị. Phong cách người đứng đầu cần dân chủ, không quan liêu, gia trưởng, độc đoán, chuyên quyền.

Năm là, phát hiện sớm và tập trung xử lý dứt điểm tình trạng mất đoàn kết từ khi những biểu hiện này mới manh nha. Xây dựng, dần hoàn thiện cơ chế, chính sách; xoá bỏ các bất bình đẳng về thu nhập, điều kiện làm việc để tạo ra đoàn kết thống nhất trong Đảng.

Sáu là, cảnh giác và đấu tranh không khoan nhượng trước việc lợi dụng những mâu thuẫn trong nội bộ Đảng để khuấy rối, kích động, chống phá, phá hoại khối đoàn kết thống nhất trong Đảng.

                                                                                         Hồng Phúc

                                                                                                       



[1] Đảng Cộng sản Việt Nam: Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và sửa đổi Điều lệ Đảng (tại Đại hội IV), Nxb Sự thật, Hà Nội, 1977, tr 31.

[2] C. Mác và Ph.Ăngghen: Tuyển tập, t 2, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1981, tr. 168

[3] VI. Lênin: Toàn tập, t. 26, Nxb Tiến bộ, M, 1980, tr.136.

[4] Hồ Chí Minh: Toàn tập,  t. 12, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr. 630.

[5] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr. 144

[6] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016, tr. 325 - 326.

[7] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016, tr. 197.

[8] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016, tr. 335.

[9] Đảng Cộng sản Việt Nam: Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII “Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII “về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", 2011.

[10] Đảng Cộng sản Việt Nam: Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, 2011

[11] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, 2016, Hà Nội, tr. 198.

 

CÁC TIN BÀI KHÁC:

Xem tin theo ngày

Ngày
Tin nổi bật Tin nổi bật
  Đảng ủy Cơ quan Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM triển khai nhiệm vụ công tác năm 2020 (17/2/2020)
  Đảng ủy cơ quan Liên đoàn Lao động Thành phố tổ chức Kỷ niệm 90 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 – 3/2/2020) và tổng kết công tác xây dựng Đảng năm 2019 (7/2/2020)
  Đảng bộ cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố họp mặt kỷ niệm 90 năm ngày thành lập đảng (03/2/1930 - 03/2/2020) và tổng kết công tác đảng bộ năm 2019 (5/2/2020)
  Đài Tiếng nói nhân dân TPHCM kỷ niệm 90 năm thành lập Đảng (3/2/2020)
  Đảng bộ Khối Dân – Chính – Đảng Thành phố tổ chức trao Huy hiệu Đảng 40 năm tuổi Đảng tặng đồng chí Nguyễn Thiện Nhân - Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh (31/1/2020)
Hình ảnh hoạt động Hình ảnh hoạt động
Video Video